19/03/2018- SemTech- Épigraphie et numérique

Michèle Brunet Université Lumière Lyon 2 UMR 5189 HiSoMA

Épigraphie et numérique : quelle incidence des nouvelles technologies sur la discipline et le métier ?

Afin de dissiper d’entrée de jeu les malentendus, on commencera par donner quelques définitions expliquant en quoi consiste la mise en oeuvre de technologies numériques pour la publication des corpus d’inscriptions sur le Web, telle qu’elle se pratique depuis une vingtaine d’années déjà. Puis, en examinant quelques exemples, on montrera sur quoi exactement portent les transformations induites par l’outillage numérique : contenu des publications, édition des textes, construction des corpus, en se plaçant au double point de vue de l’éditeur et du lecteur-chercheur. En se livrant ainsi à une sorte d’« archéologie du travail savant », on mettra en lumière l’incidence des techniques et des vecteurs de diffusion sur la production scientifique elle-même : re-qualification des documents (inscriptions ou estampages), visualisation statistique et heuristique des données sont le point de départ pour de nouvelles interprétations. Mais l’économie de l’argumentation s’en trouve elle aussi modifiée et partant, les modes de validation des résultats. En reconfigurant la chaîne auctoriale, les techniques du numérique induisent de ce fait aussi une transformation de certaines règles de l’édition critique savante. Par conséquent, il apparaît essentiel de s’adapter à cette transition technologique et, mieux encore, de s’en saisir comme d’une opportunité, afin d’assurer, entre l’âge de l’imprimé et l’âge du numérique, une passation dans de bonnes conditions, c’est à dire sans perte des acquis, connaissances et savoir-faire de la discipline « épigraphie », bâtis depuis bientôt deux siècles au sein une communauté académique dynamique et internationale.

15/03/2018- St. Dadaki, A. Muller, Pl. Petridis

Σταυρούλα Δαδάκη, Arthur Muller, Πλάτων Πετρίδης

Θάσος : δεκατρείς αιώνες ιστορίας υπό το πρίσμα της αρχαιολογίας. Το γαλλο-ελληνικό πρόγραμμα ThANAr (Θάσος, βόρειες παρυφές του Αρτεμίσιου)

Στην καρδιά της πόλης της Θάσου, μεταξύ του Αρτεμισίου και του Διονυσίου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας-Θάσου και η Γαλλική Σχολή Αθηνών, με τη συνεργασία του πανεπιστημίου της Λιλ και του Πανεπιστημίου Αθηνών, ανασκάπτουν από το 2002 μία εξαιρετική πρωτοβυζαντινή αστική έπαυλη που καταστράφηκε λίγο μετά το 620 μ.Χ., καθώς και στρώματα παλαιότερων εποχών που βρίσκονται από κάτω. Αυτό το ερευνητικό πρόγραμμα έχει ως σήμερα προσφέρει μία πλούσια συγκομιδή αποτελεσμάτων που αγγίζουν χρονολογικά δεκατρείς αιώνες συνεχούς κατοίκησης της Θάσου φτάνοντας ως την προαποικιακή περίοδο, δηλαδή τις τελευταίες δεκαετίες του 8ου αι. π.Χ. Οι σημαντικότερες ανακαλύψεις αφορούν τα μεταλλουργικά ευρήματα που συνδέονται με τους Θράκες αυτόχθονες στην αρχή της κατοίκησης του χώρου, τη μοναδική για οικοδόμημα συνεχή χρήση ενός δημόσιου και στη συνέχεια ιδιωτικού κτηρίου από την αρχαϊκή ως την πρωτοβυζαντινή εποχή καθώς και τις συνθήκες που σηματοδοτούν το τέλος της Αρχαιότητας στη Θάσο.

14/03/2018- Cycle céramique- M. Giannopoulou – E. Gratsia

Μιμίκα Γιαννοπούλου Ειρήνη Γρατσία
Τα κεραμικά στα διαβατήρια έθιμα. Παραδείγματα παράδοσης και διαχρονικότητας

Η χρήση κεραμικών σε τελετουργικές και εθιμικές εκδηλώσεις είναι γνωστή από πολύ πρώιμες περιόδους. Πρόκειται είτε για αγγεία που χρησιμοποιούνταν και για καθημερινή χρήση είτε για αγγεία και πήλινα αντικείμενα που κατασκευάζονταν για αυτές τις περιπτώσεις. Το υλικό της παρουσίασης προέρχεται από επιτόπιες έρευνες των ομιλητριών σε μεγάλα και μικρότερα αγγειοπλαστικά κέντρα του ελλαδικού χώρου, αλλά και από βιβλιογραφική έρευνα των περιορισμένων για το θέμα μελετών. Σε πολλές περιπτώσεις εξετάζεται η διαχρονία σε τελετουργίες και δρώμενα, αλλά και στο γεγονός ότι τα περισσότερα παραδείγματα αφορούν διαβατήριες τελετές, με προεξάρχοντα αυτά που αφορούν το γάμο και, κυρίως, τον θάνατο. Στο πλαίσιο της διάλεξης και προκειμένου να τονιστεί η στενή σχέση των ανθρώπων με τα κεραμικά αντικείμενα σε όλες τις εκφάνσεις του βίου τους, θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά σε διάλογο δημοτικά τραγούδια που αναφέρονται στη συμβολική χρήση κεραμικών. Επτά μουσικοί, ειδικοί στην παραδοσιακή μουσική και τα δημοτικά τραγούδια, θα παίξουν κλαρίνο, πήλινο τουμπελέκι, πήλινο αυλό και άλλα κρουστά. Επιμέλεια Βασίλης Οικονόμου.